Devlet egemenliğinin dönüşümünde dijital verinin araçsal ilişkisi ve rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, AMME İDARESİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ATİLLA AYDIN
Danışman: TÜRKSEL BENSGHİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın konusunu, özellikle 1950'li yıllar sonrasında gelişen dijital veri bazlı teknolojilerin yaygınlaşması ve toplumsal biçimlenişleri yeniden üretmesi bağlamında ve araçsallığında, modern devletlerin kurucu söylemi olan egemenliğin sağlanmasına yönelik devlet pratiklerindeki dönüşüm oluşturmaktadır. Siyaset biliminin başat kavramlarından olan egemenlik, modern devletler arasında harici, devlet ve bireyler ilişkisinde dahili olarak iktidar ilişkilerini, mekân, mekân üzerindeki nüfus ve bu nüfusun gerçekleştirdiği faaliyetler kapsamında sürekli olarak biçimlendirmektedir. Dijital veri bağlamında egemenlik nesnesindeki dönüşümü ele alıp yeni bir inceleme çerçevesi ortaya koyan bu tez ile 21. yy'da dijital veri dahilinde gelişen egemenlik tartışmalarını değerlendirebilmek üzere bütüncül bir bakış açısı geliştirilmiştir. Keşfedici bir yaklaşım ile tespit edilen kritik olaylar ve bu olaylar kapsamında belirlenen örüntüler doğrultusunda, dijital veri ile egemenliğin dönüşümü arasındaki ilişkiye dair mevcut literatüre yeni bir tartışma çerçevesi oluşturacak hipotezler önerilmiştir. Dijital veri bazlı teknolojilerin gelişimiyle, fiziksel olan mekânın siberuzay ile, organik olan nüfusun yapay olan ile ve gerçekte olan faaliyetin sanal olan ile kesişmesi, egemenlik söyleminin yöneldiği ve yönelebileceği nesnelerin giderek daha karmaşık bir hal almasına sebep olmaktadır. Diğer taraftan, dijital verinin araçsal kullanımında bireye yönelen aşkın ve içkin denetim söz konusudur. Toplumsal dijital verinin devlet dışı aktörlerde yoğunlaşması, aracı kurumlara olan ihtiyacın azalması ve artan devlet dışı uzmanlık gereksinimi, mevcut iktidar ilişkilerinin de dönüşmesine sebep olmaktadır. Tezde, dijital teknolojilerin genel kabul gördüğünün ötesinde bir toplumsal etkiye sahip olduğu gösterilmiştir. Dolayısıyla, dijital teknolojilerin üretimi, verinin yönetimi ile iktidar ilişkileri ve birey üzerindeki etkilerini çok daha kapsamlı olarak ele almadan devlet egemenliğinin muhafaza edilmesine yönelik söylem ve yönetimsel pratikler arasındaki dengenin sağlanmasının giderek zorlaşacağı değerlendirilmiştir.