Anayasa değiştirme iktidarının kötüye kullanılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLIHAN KAPLAN ARIK

Danışman: Ömer Anayurt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, anayasa değişikliği yapma yetkisinin kötüye kullanılmasının niteliği ve kapsamı ile benzer kavramlardan farkı araştırılmıştır. Anayasa değişikliği yetkisi, yeni bir anayasa yapmaktan farklı bir kavramdır. Bu yetki, anayasa değişikliğinin resmi usullerle yapılmasını ifade eder. Bazen siyasi yöneticiler anayasa değişikliği yapma yetkilerini kamu yararı yerine bireysel veya grup çıkarları için kullanmayı amaçlarlar. Ancak bunu yaptıklarında, insan hakları, kuvvetler ayrılığı, hukuk devleti, demokrasi gibi anayasal değerlerin gerilemesi durumu ortaya çıkar. Dolayısıyla anayasa değişikliği yapma yetkisinin kötüye kullanılması, doğrudan anayasacılıkla çelişmektedir. Uygulamada, yetkinin kötüye kullanılması, usul kurallarının ihlal edilmesi, olağanüstü hallerde anayasanın değiştirilmesi, aynı sonuca ulaşmak için değiştirilemeyen kuralların değiştirilmesi veya diğer anayasal kuralların önemli ölçüde değiştirilmesi, yürütme organının yasama ve/veya yargıya karşı orantısız olarak yetkilendirilmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır. Çalışmada tüm bu kategoriler hem teorik olarak hem de seçilmiş ülke uygulamaları kapsamında ele alınmıştır. Ayrıca çalışma, anayasa değiştirme iktidarının kötüye kullanılmasının önlemeyi sağlayacak tedbirler önermektedir.