Aydın ili körüklü çizme üretimi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EL SANATLARI ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURAY IŞIK USLU

Danışman: MELDA ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Aydın ilinde yapılmakta olan körüklü çizme üretimi incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, körüklü çizme üretiminde kullanılan araç ve gereçler, körüklü çizmenin bölümleri, körük tipleri, kullanım alanları ve üretim tekniği kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Ayakkabının bölümleri, saya ve sayayı oluşturan elemanlar, taban ve tabanı oluşturan elemanlar, çizme, çizmenin tarihi ve körüklü çizme hakkında literatürde yer alan bilgiler aktarılmıştır. 2018 yılında Aydın merkez Efeler ilçesinde körüklü çizme üretimi yapmaya devam eden Serkan Gündüz'e ait Efe Çizme atölyesi ziyaret edilmiş olup, bir çift körüklü çizmenin yapım aşamaları, kullanılan araç ve gereçler fotoğraflanmış, kendisinden alınan bilgiler açıklamaları ile birlikte anlatılmıştır. Körüklü çizmenin ürüne dönüştürülmesi sürecinde, literatürde yer alan tasarımlar, görsel kaynaklar, tasarım ürünleri incelenerek, geleneksel tasarım ürünü olan körüklü çizmenin körük kısmı referans alınarak günümüz objeleri üzerine uygulanıp tasarım çizimleri yapılmıştır. Bir adet tasarım çizimi ürüne dönüştürülmüş ve yapım aşamaları fotoğraflanarak anlatılmıştır. Körüklü çizmenin, yörük şenliklerinde, deve güreşlerinde, halk oyunları gruplarında kullanımına devam edildiği tespit edilmiştir. Geleneksel yöntemler kullanılarak, emek yoğun bir sanat olarak üretimine devam edilen körüklü çizmede, bu sanata devam edecek çırakların yetişmediği ve bu sanatın meslek olarak kabul görmediği, standart kullanım alanlarının dışında, turizm açısından hediyelik eşya yapımı alanında değerlendirilmediği tespit edilmiştir.