Kuzey Makedonya Cumhuriyeti geleneksel kadın giyimi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EL SANATLARI ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLIHAN TURAN

Danışman: MELDA ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giyim, insanoğlunun var olması ile doğan bir yaşam şekli, kültürü olmuştur. Giyinmek ilk çağlarda korunmak ve örtünmek ihtiyacından doğmuş, daha sonra estetik unsurlar ile vazgeçilmez bir zevk ve uğraş haline gelmiştir. Ayrıca coğrafi koşullar, cinsiyet, yaşam tarzı ve kültür etkisi ile tarih boyu değişime uğramış ve ekonomik durum da giyim kuşam tarzında belirleyici bir unsur olmuştur. Köklü bir tarihi mirası olan Osmanlı İmparatorluğundan, Cumhuriyet'e geçiş sürecinde değişim göstermiş ve bu değişim Kuzey Makedonya'da geleneksel Türk kadın kıyafetlerinde de kendini göstermiştir. Osmanlı giyim kuşamı, altı yüzyıl boyunca, benzer biçimdeki giyimlerden oluşmuştur. Avrupa modasının endüstrileşmesi ile birlikte tüm dünyaya yaydığı giyim şekli XIX. yüzyılın sonunda, Kuzey Makedonya'da büyük değişiklik göstermiştir. Kuzey Makedonya'da 6, Türkiye'de 3, müzenin depolarında, sandıklarda bulunan XIX. ve XX. yüzyıl başlarına ait kırsal kesim kadın giyimi, kent kesimi kadın giyimi ve törenlerde giyilen kadın giyimi olmak üzere 3 başlık altında toplanarak incelenmiştir. Kuzey Makedonya'da kırsal kesim giyim parçaları, uzun gömlek (göynek), şalvar (çintiyan), yelek, mintan, dolama, fıta/önlük, kuşak, baş örtüsü (mumi), yün çorap ve çarık, Kuzey Makedonya'da kent kesim giyim parçaları, gömlek (göynek), şalvar (çintiyan/polalı çintiyan), yelek, mintan, fıta/önlük, kuşak, gümüş kemer, baş örtüsü (krep), kolye, ince çorap, siyah alçak topuklu ayakkabı. Kuzey Makedonya'da Tören giyim parçaları, (göynek), şalvar (çintiyan/polalı çintiyan), yelek, mintan, cübbe, salta/kaftan (pirpiri), salta, entari, üçetek, fıta/önlük, kuşak, ipek şal kuşak, gümüş kemer, baş örtüsü (krep), tepelik, alınlık, kolye, ince çorap, siyah alçak topuklu ayakkabı. Giyim ürünlerinde kullanılan malzeme, renk, desen, süsleme tekniği ve konusu özelliklerinin araştırılması, gün yüzüne çıkarılması ve belgelenmesi, özgünlüğü açısından bu konuda ilgili kişilerin resmi ve özel kurumların dikkatini çekmek; bu belgelerin tanıtılmasına, yaşatılmasına ve bundan sonraki araştırmalara ışık tutarak yazılı kaynak oluşturmasına katkıda bulunacağı düşünülmektedir