Doğu ve Batı tipi ideal liderlik kavrayışları: Karşılaştırmalı bir analiz
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, GAZETECİLİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖNÜL ESRA ÖZCAN
Danışman: Birol Demircan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Doğu tipi liderliğin Sadi Şirazi tarafından yazılan “Hükümdarlara Öğütler” kitabı ile; batı tipi liderliğin ise Niccolo Machiavelli’nin “Prens” kitabı ile karşılaştırmalı yöntemle analiz edildiği bu çalışmada, kitaplardaki ideal lider özelliklerine dair söylemler 6 ana başlıkta incelenmiştir. İlk olarak Aristoteles’in erdem düşüncelerindeki; adalet, cesaret, ölçülülük, cömertlik, dostluk ve bilgelik kavramları kapsamında analiz yapılmıştır. Sosyal hayata yönelik karşılaştırma; toplumsal yapı, aile ve kadının toplumdaki yeri, yönetilenler, eşitlik, bağımsızlık ve ahlak başlıklarında değerlendirilmiştir. Siyasal hayata yönelik karşılaştırma; devlet, otorite unsurları, yönetim şekli ve ekonomi alt başlıklarında incelenmiştir. Ardından; inanç unsurlarının karşılaştırması, ideal liderlik kavramının karşılaştırması ve iletişim unsurlarının karşılaştırması bölümlerinde de kitaplardaki benzerlik ve farklılıklar tespit edilmiştir. Doğu ve batı tipi ideal liderliğin iletişim boyutunu da kapsayan bir değerlendirmeyle incelenmesinin literatüre katkı sağlaması hedeflenmiştir. Sadi Şirazi öğütlerini dini esaslara dayandırmıştır. Bu doğrultuda liderin öncelikli amacı dini yükümlülüklere göre ülkesini yönetmektir. Niccolo Machiavelli için ise liderin esas amacı devletin bütünlüğünü ve otoriteyi sağlamaktır. Liderlere, bu amaca ulaşabilmek için çeşitli yöntemler sunmuştur. Sadi Şirazi’nin söylemleri daha çok liderin sosyal davranışlarına yönelikken, Niccolo Machiavelli liderlerin siyasal hayattaki davranışlarına yönelik tavsiyeler vermiştir. Sadi Şirazi; dini, felsefi ve gündelik bilgileri genel ve soyut ifadelerle sunmuştur. Niccolo Machiavelli’nin ise tarihi olay ve kişiler üzerinden; devlet ve yönetime dair teknik ve somut bilgiler verdiği görülmüştür. Şirazi ve Machiavelli’nin ideal liderin amacına yönelik farklı yaklaşımları, genel olarak olayları da farklı bakış açısıyla değerlendirmelerine sebep olmuştur.