Engellilerin anayasal ve yasal hakları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAMİT DEMİR

Danışman: ÖMER KESKİNSOY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumumuzun azımsanmayacak çoğunluğunu oluşturan Engelliler, coğrafi bölgelerin kendi kültürel yapılarına, bölge halkının genel kabullerine göre bazı yargılamalara ve olumlu-olumsuz tutumlara maruz kalmışlardır. Şöyle ki; Engellileri toplumun bir parçası olarak gören çevreler ile engelli bireyleri bir kusur, bir eksiklik, bir sorun olarak gören ve toplumun bir parçası olan engelli bireyleri ötekileştiren, hatta ne yazık ki dışlayan çevreler de olmuştur. Özel gereksinime ihtiyaç duyan bireyler için sakat, mağdur, özürlü, engelli gibi bazı isimlendirmeler de yapılmıştır. Bu kavramların kullanımı ile de ilgili farklılıklar ve çeşitlilikler olmakla birlikte engelli kavramı biraz daha yaygınlık kazanmıştır. Engelli kavramının içeriği ile ilgili, belirlenmiş ölçütler olsa da, kavramların günlük hayatta, akademik boyutta ve mevzuattaki kullanımlarında farklılıklar gözlemlenebilmektedir. Engelliliğe bakış ile ilgili olarak bazı eksiklikler bulunsa da belli modeller bulunmaktadır. Diğer yandan engellilerin var olan nitelikleri gereği; görme kusurları olan bireyler için görme engelli, fiziksel kusurları olan bireyler için bedensel engelli, zihinsel kusurları olan bireyler için zihinsel engelli şeklinde belli türlere göre kendi içlerinde ayrıldıkları da görülmektedir. Engellilerin haklarına erişiminde toplumun algısının, eğitim düzeylerinin, zamanın ve kültürün etkisi büyüktür. Bu kapsamda Avrupa'da engelli haklarının yazılı kaynaklardaki görünürlüğü giderek artmıştır. Türkiye'de de engelli hakları ile ilgili pek çok hüküm bulunmaktadır. Tüm bu kaynaklarda engelli haklarına ilişkin temel ilkelerin de göz önünde bulundurulmaya çalışıldığı görülmektedir. Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme ile sosyal hayata adaptasyonlarını sağlamak, gereksinimleri farklı olan Dünya Nüfusunun' da sayısal olarak azımsanmayacak çoğunluğunu oluşturan Engelli bireylere yönelik haklar tanınmıştır. Söz konusu sözleşmeye taraf aktör ülke Türkiye Cumhuriyeti olarak Anayasamız ile Engelli Hakları güvence altına alındı. Engellilerin güvence altına alınan hakları çıkarılan yasalarla da desteklendi.