2021-2022 Eğitim Dönemi İlkokul 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabında Yer Alan Görsellerin Anlam Çağrıştırması Açısından İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİLEŞİK SANATLAR ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALPER GÖZÜAÇIK

Danışman: GÜLTEKİN AKENGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ders kitapları öğrencilerin sürekli olarak yanında taşıdıkları ve gerektiği zaman bilgiye hemen ulaşabildikleri kaynaklar arasındadır. Bu nedenle ders kitaplarında kullanılan görsel ögeler öğrencinin verilmek istenen mesajı almasında oldukça etkili yollardan biridir. Bu araştırmanın amacı 2021-2022 eğitim dönemi 4. sınıf sosyal bilimler kitabında yer alan görsellerin görsel tasarım ilkeleri açısından incelenmesidir. Betimsel tarama modelinde yapılan bu araştırma doküman incelemesine dayalı nitel bir çalışmadır. Araştırma ilköğretim 4.Sınıf sosyal bilgiler ders kitabındaki görsellerin görsel tasarım ilkeleri açısından incelenmesinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Şahin (2014) tarafından geliştirilen rubriklerden faydalanılmıştır. Bu rubriklerin geçerliğinin sağlanması için farklı üniversitelerde görev yapan 6 uzmandan görüş alınmış, 3 alan uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Araştırmanın bu aşamasının ardından ders kitapları rubriklere göre bağımsız olarak değerlendirilerek verilen puanların aritmetik ortalaması alınmıştır. Veri toplama araçlarında kullanılan rubrikler 1-5 seçenekli olarak hazırlanmıştır. 2021-2022 eğitim dönemi 4. sınıf sosyal bilimler ders kitabında 7 ünite bulunmaktadır. Her üniteden görsel ögeler ve metinler seçilerek belirtilen rubriğe göre değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda ders kitabının genel olarak görsel tasarım ilkelerine göre uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.