UNESCO'da ve somut olmayan kültürel mirasın korunması sözleşmesi'nde sürdürülebilir kalkınma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRK HALK BİLİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİZAMETTİN KORKMAZ

Danışman: Mehmet Öcal Oğuz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Birleşmiş Milletler tarafından çıkarılmış bir koruma yöntemidir. İnsanın ve dünyanın geleceğine dair endişeler etrafında oluşturulan hedeflerin uluslararası düzeyde korunması istenmiştir. 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'nin oluşmasında ise Birleşmiş Milletler bünyesinde 1972 yılından itibaren çıkarılan raporlar ve bildirgeler etkili olmuştur. Raporların ve bildirgelerin bekleneni karşılayamamış olması 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne zemin hazırlamıştır. Söz konusu rapor ve bildirgeler yine insan ve dünyanın geleceği hakkındaki endişelerden kaynaklanmakta ve kalkınmayı ekonomik olarak görmektedir. Ekonomik olarak kalkınma sağlandığında ise insan ve dünya üzerindeki endişenin yok olacağı düşüncesi hâkim olmaktadır. 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ise sadece ekonomik kalkınma değil sosyal ve çevresel kalkınmayı da koruma yolu olarak benimsemiştir. Hem 1972'den itibaren çıkarılan rapor ve bildirgeler hem de 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kültürel bir koruma modeli ortaya koymamıştır. Bu noktada halk biliminin ilgilendiği alanları da korumaya çalışan UNESCO, kültürün kalkınmanın bir sağlayıcısı olduğunu belirtmekte ve kalkınma açısından yapılan çalışmalarda kültürün de eklenmesini söylemektedir. Kültürün korunmasının kalkınmayı sağlayacağını örnek metinler ve çalışmalarda da belirtmektedir. UNESCO hazırlamış olduğu sözleşmelerde kalkınmaya da yer vermiştir. Bu yönüyle kalkınmanın kültürle olan sıkı bağına dikkat çekmiştir. UNESCO insanlığın ortak mirası olan unsur dosyalarında ise unsurun sürdürülebilir kalkınmayla olan ilişkisini istemektedir. Birleşmiş Milletlerin aksine UNESCO kalkınmayı sadece ekonomik, sosyal, çevresel değil bunların yanında kültürel bir koruma modeli benimsemiştir. Kültürün yaşatılması, aktarılması ve yeniden canlandırılması yani kültürün korunması kalkınmayı da beraberinde getireceği düşüncesini sürekli yenilemiştir. Bu bağlamda öncelikli 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne giden yol verilmeye çalışılmış, kültürün kalkınmanın sağlayıcı olduğunu söyleyen UNESCO çalışmalarına odaklanılmış ve son olarak 2016-2022 yılları arasında İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesine sunulan aday dosyalarda sürdürülebilir kalkınma hedefleri ile ilgili veriler taranmıştır.