Bursa İli Nakış El Sanatları Müzesinde Bulunan Hesap İşi Tekniği ile İşlenen Eserler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EL SANATLARI ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SONGÜL DEMİR

Danışman: HÜLYA KASAPLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Bursa ili Nakış El Sanatları Müzesinde bulunan Hesap işi tekniği ile işlenen eserler incelenmiştir. Araştırmayla bu alanda yapılacak eğitim öğretim çalışmalarına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Araştırma materyalini Bursa İli Nakış El Sanatları Müzesinde bulunan 40 adet Hesap işi işlemeli eser oluşturmaktadır. Çalışma tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır. Araştırma kapsamında literatür taraması yapılarak; Bursa'nın tarihi gelişimi, coğrafi konumu, ekonomik durumu, kültürel yapısı, sanat, el sanatları, işleme, işlemenin tarihçesi ile Hesap işinin tarihçesi incelenmiş Hesap işi eserler tespit edilmiş ve işleme teknikleri araştırılmıştır. Hazırlanan bilgi formları doğrultusunda tespit edilen eserlerin özellikleri incelenerek belirlenmiştir. İnceleme sonucu elde edilen verilere göre; Bursa ili Nakış El Sanatları Müzesinde bulunan Hesap işi işlemeli eserlerin çeşit, boyut, kullanılan gereç, teknik, renk, motif ve kompozisyon özellikleri ile bugünkü durumları tespit edilmiştir. Hesap işi işlemeli eserlerin büyük bölümünü yağlık, çevre ve uçkur oluşturmaktadır. Eserlerin çeşitlerine göre pamuklu el dokuma, kendinden desenli pamuklu dokuma, el dokuma kalın keten ve az da olsa diğer kumaşlar kullanılmıştır. İşlemelerin büyük çoğunluğunda bitkisel, nesneli ve geometrik bezemelerin tercih edilmiştir. İşlemelerde büyük oranda bordo, siyah, mor, açık yağ yeşili, turuncu, açık mor ve sarı sim tercih edilmiştir. İğne tekniklerinde genellikle düz hesap iğnesi, verev hesap iğnesi ve gözeme tekniğinin kullanıldığı bunların yanında sim sarma, tel sarma, tel kırma ve muşabak iğne tekniklerinin de tercih edildiği görülmektedir. Kenar temizlemelerinde genellikle ince kıvırma ve iğne oyası zürafası iğne tekniği kullanılmıştır. Küçük ara saçak, antika ve iğne oyası ile eser özelliğine göre hazır harç kullanılarak kenar temizleme yapılmıştır. Araştırmanın sonuç bölümünde bilgi formlarının değerlendirilmesi yapılmıştır. İlgili bulgular doğrultusunda elde edilen sonuçlar ve sonuçlara bağlı olarak öneriler sunulmuştur.