Cinsel mitler temelinde toplumsal cinsiyet algısı: İstanbul örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED FAHREDDİN BİLGİÇ
Danışman: Emel Yiğittürk Ekiyor
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, bireylerin toplumsal cinsiyet algısının cinsel mitlerle olan ilişkisi incelenmiştir. Araştırma, katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre bu ilişkinin farklılık gösterip göstermediğini değerlendirmek amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Foucault'nun biyo-politika ve bilgi-iktidar ilişkisi, Barthes'ın mit kavramı ve feminist teorilerin toplumsal cinsiyet eşitliği konularındaki yaklaşımları temel alınmıştır. Bu kuramsal yaklaşımlar, çalışmanın bulgularının yorumlanmasında rehberlik etmiştir. Araştırma, farklı yaş grupları, eğitim düzeyleri, cinsiyetler ve sosyo-ekonomik statülerden gelen 569 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Cinsellik, cinsel mitler ve toplumsal cinsiyet algısı üzerine odaklanan bu çalışmada, katılımcıların bu konularla ilgili tutum ve inanışları değerlendirilmiştir. Veriler, Cinsel Mitler Ölçeği ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Cinsel Mitler Ölçeği, katılımcıların cinsel mitlere inanma düzeylerini belirlemek amacıyla, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ölçeği ise katılımcıların toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki tutumlarını ölçmek amacıyla geçerliliği ve güvenilirliği daha önce kanıtlanmış ölçeklerdir. Araştırmanın bulguları, cinsel mitlere inanma düzeyinin eğitim düzeyi, cinsiyet ve ebeveyn eğitim düzeyi gibi demografik değişkenlerle anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Erkeklerin, kadınlara göre daha fazla cinsel mite inandıkları ve toplumsal cinsiyet eşitliği algılarının daha düşük olduğu saptanmıştır. Yaş, eğitim düzeyi ve sosyo-ekonomik durum gibi değişkenler incelendiğinde, genç ve yüksek eğitim düzeyine sahip bireylerin daha az cinsel mite inandıkları ve toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda daha duyarlı oldukları bulunmuştur. Medeni durumun da toplumsal cinsiyet algısı üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Bekar katılımcılar, evli katılımcılara göre daha yüksek toplumsal cinsiyet eşitliği algısına sahiptir. Bu durum, evlilik kurumunun geleneksel cinsiyet rollerini pekiştirdiği ve evli bireylerin toplumsal cinsiyet eşitliği algılarının daha düşük olmasına neden olabileceği şeklinde yorumlanmıştır Ayrıca, yaşamının büyük çoğunluğunu il merkezinde geçirenlerin, köy veya kasabada yaşayanlara oranla cinsel mitlere daha az inandıkları belirlenmiştir. İnançlarının hayatlarını şekillendirdiğini belirten bireylerin, cinsel mitlere inanma düzeylerinin daha yüksek olduğu, inançlarının olmadığını belirten bireylerin ise daha düşük olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları, toplumsal cinsiyet algısının cinsel mitler ile olan ilişkisini anlamada önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışma, cinsellik ve toplumsal cinsiyet konularındaki farkındalığın artırılması ve cinsel mitlerin yıkılması için eğitim ve sosyalizasyon süreçlerinin önemini vurgulamaktadır.