Romantik ilişki ve partner odaklı obsesif-kompulsif belirtilerin yordayıcıları: Romantik ilişkiyi felaketleştirme ve belirsizliğe tahammülsüzlük
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE TUĞBA SİLAY
Danışman: Hatice Demirbaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Obsesif-Kompulsif Bozukluk belirti temalardan biri olan ve sıklıkla romantik ilişkiler bağlamında incelenen İlişki Temalı Obsesif-Kompulsif Bozukluk'ta görülen ilişki odaklı obsesif-kompulsif belirtiler, romantik ilişki ile ilgili sıkıntı veren ve tekrar eden düşüncelerle karakterize iken partner odaklı obsesif-kompulsif belirtiler partnere dair algılanan eksiklik veya kusurlara ilişkin takıntıları içermektedir. Mevcut araştırmada, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerde romantik ilişki ve partner odaklı obsesif-kompulsif belirtilerin yordanmasında romantik ilişkiyi felaketleştirme ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün etkisi incelenmiştir. Romantik ilişkiyi felaketleştirmenin ölçülebilmesi amacıyla, bireylerin romantik ilişkilerle ilgili uyumsuz inançlarının şiddetini ölçen Romantik İlişkiyi Felaketleştirme Ölçeği uyarlanarak Türk örneklemde psikometrik özellikleri incelenmiştir. Türkçe'ye uyarlanan Romantik ilişkiyi Felaketleştirme Ölçeği'nin yeterli geçerlik ve güvenirliğe sahip olduğunun tepit edilmiş, romantik ilişki içinde olan veya geçmişte en az bir romantik ilişkisi olmuş olan 18 – 29 yaş aralığındaki 380 katılımcı ile asıl araştırma yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak Romantik İlişki Obsesyon ve Kompulsiyonları Ölçeği, Partnere İlişkin Obsesif-Kompulsif Belirti Ölçeği, Romantik İlişkiyi Felaketleştirme Ölçeği ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, romantik ilişkiyi felaketleştirmenin ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün ilişki ve partner odaklı obsesif-kompulsif belirtileri pozitif yönde anlamlı şekilde yordadığını göstermiştir. Belirsizliğe tahammülsüzlüğün, romantik ilişkiyi felaketleştirme ve ilişki odaklı obsesif-kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide kısmi aracılık gösterdiği bulunmuş ve katılımcıların ilişki durumunun romantik ilişkiyi felaketleştirme ve ilişki odaklı obsesif-kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyici etkisinin olduğu görülmüştür. Araştırmanın bulguları; romantik ilişkilerle ilgili uyumsuz inançlardaki artışın bireyin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyini artırdığına ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyinin artmasının ilişki odaklı obsesif-kompulsif belirtilerdeki artışla sonuçlandığına işaret ederek romantik ilişkiyi felaketleştirme ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün ilişki odaklı obsesif-kompulsif belirtilerin anlaşılmasındaki önemini gözler önüne sermiştir.