Paratextual elements in Turkish-translated manga: Alterations in the spatial, substantial, and functional situation of peritextual elements

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MÜTERCİM TERCÜMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NESİBE BODUR

Danışman: Ayşe Selmin Söylemez, Nesibe Bodur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkçeye çevrilen mangalarda, yani Japon çizgi romanlarında yer alan ve Gérard Genette tarafından öne sürülen yanmetinsel öğeleri orijinal Japonca baskılarında yer alanlarla karşılaştırarak konumsal, yapısal ve işlevsel durumlarını incelemektedir. Bu çalışma, bahse konu öğelerin zaman içerisinde ne şekilde değiştiği, uyarlandığı veya korunduğunu tespit ederek çeviri stratejilerindeki değişimleri yansıtışlarını ortaya koymaktadır. Türkiye'deki ilk manga çevirileri, yerel yayıncılık normlarına uyum sağlamak adına mangaların okuma yönünü tersine çevirmiş, formatını değiştirmiş, şömiz ve kıvrımları gibi yanmetinsel öğeleri uyarlamamış ve orijinal ses efektlerini silerek mangayı yerelleştirmiştir. 2010'lardan itibaren yayıncılar, sağdan sola okuma yönü, Japonca ses efektleri, orijinal kapak tasarımları ve kapak resimleri gibi yanmetinsel öğeleri koruyarak gittikçe daha fazla yabancılaştırma stratejisi benimsemiştir. Bu çalışma, Türk manga yayıncılığının farklı dönemlerini gözlemleyip bulguları Venuti'nin çeviri kuramları uyarınca yorumlayarak Türkçe manga çevirilerin orijinal Japon baskılarına daha sadık kaldığı kademeli bir artışı ortaya koymuş ve Türkiye'de mangaların yerelleştirilmesinin değişen dinamiklerini vurgulamıştır.