Bosnalı Âsım Dîvânı'nın tahlili

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUR ÖZYÖRÜK

Danışman: ORHAN KURTOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Eski Türk edebiyatında dîvân tahlili ile ile ilgili yapılmış pek çok çalışma yer almaktadır. Bunların bir kısmında dîvânın tamamı tahlil edilirken bir kısmında ise dîvândaki bir konu üzerine yoğunlaşılarak tahlil yoluna gidilmiştir. Bu çalışmamızda 17. yüzyıl şairlerinden Bosnalı Âsım'ın tek eseri olan Dîvân'ını "Din-Tasavvuf, Cemiyet, İnsan, Tabiat" konu başlıkları altında tüm yönleriyle tahlil ettik. Bu tahlil çalışmasında daha önce yapılmış olan tahlil planlarını örnek almakla birlikte bölüm başlıklarına bazı eklemeler, çıkarmalar ya da bazı başlıklarda değişiklikler yaptığımız da oldu. Çalışmaya başlamadan önce tahlilin ne olduğunu, nasıl yapıldığını, nasıl bir yol izlememiz gerektiğini araştırdık. İlk olarak Eski Türk edebiyatındaki tahlil çalışmalarıyla ilgili yayımlanan makaleleri okumakla çalışmamıza başladık. Tahlil edeceğimiz dîvânı da belirledikten sonra Dîvân'daki bütün şiirleri Türkiye Türkçesine aktardık. Bu aktarma işlemi sırasında beyitlerde yer alan unsurları yukarıda belirttiğimiz bölüm başlıklarına göre sınıflandırdık. Bu işlem bitince ise tez çalışmamızın asıl tahlilini oluşturan metnini yazdık. Yazma işlemi sırasında söylediklerimizin somut delillere dayanması adına her bölümde ve bu bölümlerin her maddesinde örnek beyitler vermeye ayrıca özen gösterdik. Bu çalışmada hayatı hakkında oldukça sınırlı bilgiye sahip olduğumuz Bosnalı Âsım hakkında daha fazla fikir sahibi olabilmek amaçlanmaktadır.