An analysis of subtitle translations in science fiction movies in the context of Gottlieb's subtitling strategies

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MÜTERCİM TERCÜMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: TUĞÇE ÇOŞKUN BIYIKLI

Danışman: Ayşe Selmin Söylemez

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Filmin genel kalitesini değerlendirmede altyazının kalitesinin önemli bir rol oynadığını düşünen akademisyenler, Görsel-İşitsel Çeviri alanında altyazı çevirisi konusunda artan bir ilgi göstermektedir. Bu çalışmada, sesli görsel çevirinin bir teknik olarak bir parçası olan altyazı çevirisi Henrik Gottlieb'in altyazı çeviri stratejileri (açıklama, yorumlama, aktarım, benzetme, çeviri yazı, değiştirme, azaltma, atlama, silme, vazgeçme) bağlamında nitel ve nicel analizlerle incelenecektir. İngilizce'den Türkçe'ye çevrilen Arrival/Geliş, Her/Aşk, Interstellar/Yıldızlararası, Mad Max: Fury Road/Çılgın Max: Öfkeli Yollar ve The Martian/Marslı adlı beş farklı bilim kurgu filmi Gottlieb'in stratejisi açısından değerlendirilecek. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi, nitel verilerin sayısallaştırılması ve betimsel analizler kullanılmıştır. Analizin bulguları, her kullanılan çeviri stratejisini değerlendirmek için açıklamalar ve örnekler sunularak sunulmaktadır. Analizden elde edilen verilere göre, bu filmlerin altyazı çevirisinde en yaygın olarak kullanılan strateji %68.08 ile aktarımdır. Aktarımı, %11.16 ile yorumlama ve %10.44 ile değiştirme takip etmektedir. En az kullanılan strateji ise vazgeçme olup, %0.22'lik bir orana sahiptir.