Karma Frekanslı Veri Örneklemesi ile Türkiye'de Finansal Krizlerin Öncü Göstergelerinin Belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EKONOMETRİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KURT DEĞİRMENCİ
Danışman: Furkan Emirmahmutoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Finansal krizler tarihi incelendiğinde; para, banka ve dış borç sektörüne ilişkin finansal çöküşlerin ülke ekonomileri üzerindeki maliyetlerinin ne kadar yıkıcı olduğu ve telafisinin uzun zaman aldığı görülmektedir. Finansal krizlerin önceden öngörülmesi, özellikle Türkiye gibi kırılganlık düzeyi yüksek ülke ekonomilerinde hasarın önüne geçilmesi açısından büyük önem arz etmektedir. Finansal istikrarın ölçülmesinde yaygın olarak kullanılan Finansal Baskı Endeksi (FSI), finansal krizlerin tespit edilmesinde büyük rol oynamakta, krizlere ilişkin öncü göstergelerin belirlenmesinde de ilk basamağı oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Temel Bileşenler Analizi yöntemi ile Türkiye ekonomisinde para, tahvil ve bono, hisse senedi, yabancı para piyasaları ve bankacılık sektörü bilgisini içeren haftalık bir kompozit endeks 2006:01-2024:04 dönem aralığında oluşturulmuş, sonrasında ise Türkiye'de finansal krizlere yol açan öncü göstergeler 2006:01-2023:12 kapsamında belirlenmiştir. Değişkenlerin orijinal yapılarından yararlanılarak, FSI serileri ile altmış iki potansiyel kriz göstergesi arasındaki ilişkiler karma frekanslı Granger nedensellik testi (MFGCT) ve standart Granger nedensellik analizi ile farklı zaman ufukları için araştırılmış ve çeyreklik, aylık, haftalık ve günlük finansal kriz öncü göstergeler elde edilmiştir. Bu çalışmayı Türkiye üzerine yapılan diğer çalışmalardan ayıran ve özgün kılan özelliği, öncü göstergelerin belirlenirken farklı frekansa sahip değişkenlerin ilk kez toplulaştırılmadan, dağılım yapılarına zarar vermeksizin karma frekanslı veri örneklemesi yaklaşımına dayanan bir teknikle analiz edilmiş olmasıdır ve bu yönü ile çalışma literatüre katkı sağlayacaktır. Bu çalışma akademisyenler ve ekonomistlerin yanı sıra Türkiye'de para ve maliye politikalarına ilişkin karar alma süreçlerinde politika yapıcılara yeni ve doğru bir bakış açısı kazandıracak ve dolayısıyla finansal sistemin sorunsuz biçimde işlemesine katkıda bulunacaktır.