Arkeolojik bulgular ve yazılı belgeler ışığında Hitit Krallarının libasyon sahneleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMİH GERÇEK
Danışman: SÜLEYMAN YÜCEL ŞENYURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Libasyon, ritüel sırasında kutsal bir sıvının, tanrılar adına önceden belirlenen kutsal alanlara akıtılması eylemidir. İlk uygarlıklardan başlayıp günümüze kadar devam eden libasyon sunumları, uygulandığı inanç sistemindeki kural ve kaidelere göre değişkenlik göstermektedir. Önasya uygarlıklarının bayram törenleri ve ritüellerinde, tanrıları yatıştırmak ve beslemek amacıyla yapılan libasyon sunumları, arkeolojik bulgular ve yazılı belgeler aracılığıyla öğrenilmektedir. Hitit krallarının arkeolojik bulgular ve yazılı belgeler ışığında libasyon sahnelerini incelediğimiz tez, Eski Hitit, İmparatorluk ve Geç Hitit dönemlerini kapsamaktadır. Libasyon sahnelerinin tarihsel gelişimine bakıldığında, en erken tarihli yazılı veriler Mezopotamya'da görülmektedir. Anadolu'da ilk libasyon sahnelerine, Asur Ticaret Kolonileri Dönemi'ne tarihlenen silindir mühür baskıları üzerinde yer alan betimlemeler vasıtasıyla ulaşılmaktadır. Hitit libasyon sahnelerinin öncülleri olan bu betimlemeler, Hitit tasvir sanatındaki libasyon sunumlarının temelini oluşturmaktadır. Hitit krallarının libasyon sahneleri, kabartmalı vazolar, orthostatlar, steller, gümüş ritonlar, silindir mühür baskıları ile kaya anıtı gibi arkeolojik bulgular üzerinde görülmektedir. Libasyon sahnelerinin sanat üslubu, dönemler arasında değişikliğe uğramaktadır. Yazılı belgelerde ise Hitit krallarının, bayram törenleri ve ritüellerde libasyon sunumu yaptığı okunmaktadır. Arkeolojik bulgular ve yazılı belgelerde yer alan Hitit krallarının libasyon sunumları ile ilgili veriler birbirini yapboz parçaları gibi tamamlamaktadır. Arkeolojik bulgular üzerinde görülen sahnelerdeki birçok figür ve nesnelerin, yazılı belgelerde tam karşılıkları bulunmaktadır.