Başkurt Türkçesinde fiil-tamlayıcı ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESRİN GÜLLER
Danışman: HABİBE YAZICI ERSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Başkurt Tilinin Hüzligi esas alınarak Başkurt Türkçesindeki fiillerin hâl ekli tamlayıcıları incelenmiştir. Çalışma ile fiil-tamlayıcı konusundaki bir açığın kapatılması, valenz çalışmalarına bir yenisinin daha eklenmesi amaçlanmıştır. Başkurt Türkçesinde Fiil-Tamlayıcı İlişkisi isimli çalışmada "Başkurt Tilinin Hüzligi"nden hareketle fiiller incelenmiş ve tamlayıcıların fiillere hangi hâl ile bağlandığı gösterilmiştir. Tamlayıcı alan Başkurtça fiiller, bunların aldıkları tamlayıcılar ve tamlayıcıların sayısına göre sınıflandırılması çalışmanın temelini oluşturur. Çalışma dört bölümden oluşur. "Giriş" bölümünde çalışmanın kapsamına, fiil-tamlayıcı ilişkisi hakkında değerlendirmelere, çalışma yapılırken izlenen yola yer verilmiştir. "Başkurtlar" bölümünde ise Başkurt Türkleri, Başkurt Türkçesi ve Başkurt Türkçesinde hâl ekleri hakkında genel bilgiler anlatılmıştır. Üçüncü bölüm sekiz alt başlıkta hazırlanmıştır. İlk başlıkta tek tamlayıcılı fiillere yer verilmiştir ki bunlar da sekiz tanedir. Sonraki beş başlıkta çok tamlayıcılı fiiller, yedinci başlıkta ise tamlayıcı alan Rusça kökenli fiiller incelenmiştir. Sekizinci başlıkta tamlayıcı almayan fiillere yer verilmiştir. "Sonuç" bölümünde ise bu çalışmadan elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümdeki tüm başlıklarda fiillerin aldıkları tamlayıcılar, örnek cümlelerle gösterilmiş ve Türkçeye aktarımları yapılmıştır. Bazı fiillerin Türkiye Türkçesine aktarımı yapılırken tamlayıcılarının değişmesi lehçenin dil mantığından kaynaklanır. Bunun gibi küçük farklılıkların dışında aktarım yapılırken ciddi bir değişiklik göze çarpmamıştır.