Dânişmendnâme'nin Türk kültür tarihi bakımından değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURÇİN CENİK YAVUZTÜRK

Danışman: İSMAİL ÇİFTCİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye Selçuklu Sultanı II. İzzeddin Keykavus'un emriyle dönemin münşîlerinden Mevlânâ İbn Alâ tarafından 1245 tarihinde telif edildiği tahmin edilen Dânişmendnâme, kendi ismiyle bilinen hanedan ve devletin kurucusu olan Melik Dânişmend Gazi'nin (ö.1085?) hayatını, Bizans'a karşı yaptığı savaşları, Anadolu'daki bazı şehirleri fethini ve çeşitli kerametlerini anlatmaktadır. Bu çalışmada, XI-XIV. yüzyıllarda Türk devlet teşkilâtı, askerî hayat, dinî inanış ve sosyal hayata (gelenek, görenek ve adetler) dair bazı motiflerin Dânişmendnâme'de ne şekilde yer bulduğu, Türk kültür tarihiyle ilgili bazı kaynaklar ve konu üzerine yapılmış araştırmalardaki bilgilerle karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Bünyesinde Türk kültürüne dair pek çok hususiyeti barındıran bu destanî romanın, Türk kültür tarihi bakımından ilk kez değerlendirilmiş olması çalışmanın önemini ortaya koymaktadır.