Gelir üzerinden alınan vergilerin ekonomik büyümeye etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF ÜNSAL
Danışman: FETULLAH AKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Vergiler devletin elde ettiği gelirler arasında önemli bir yere sahiptir. Ekonomik büyüme açısından değerlendirildiğinden gelir üzerinden alınan vergilerin önemli bir yere sahiptir. Vergilendirme kişisel ve kurumsal tasarrufların devlete aktarılmasına neden olduğu için özel sermaye yatırımlarını azaltacaktır. Gelir üzerinden alınan vergilerin de bu nedenle ekonomik büyüme üzerine etkisinin olumsuz olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada Türk Vergi Sisteminde önemli bir paya sahip olan gelir üzerinden alınan vergilerin ekonomik büyüme ye olan etkisi analiz edilmektir. Analiz de en küçük kareler yöntemi ile değişkenler tahmin edilmiştir. Ayrıca Granger nedensellik testi yapılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmakta olup birinci bölümde ekonomik büyüme ve ekonomik büyüme modelleri açıklanmıştır. Ekonomik büyüme kavramının ne olduğu, önemli ekonomik büyüme modelleri varsayımları ile birlikte açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde gelir üzerinden alınan vergiler ve vergi ekonomik büyüme ilişkisi çalışılmıştır. Gelir üzerinden alınan vergiler, gelir vergisi ve kurumlar vergisi olarak iki kısma ayrılıp incelenmiştir Üçüncü bölümde ise ekonometrik analiz yapılmıştır. Burada oluşturulan model ile gelir üzerinden alınan vergilerin ekonomik büyüme üzerine olan etkisinin nasıl olduğu araştırılmıştır. Modelde yer alan bağımlı değişken değişken, reel GSYIH'nın büyümesidir. Bağımsız değişkenler ise reel sabit sermaye stokunun büyümesi, gelir üzerinden alınan vergilerin toplam vergiler içerisindeki oranının büyümesi, toplam vergi içerisinde kurumlar vergisi oranının büyümesi, toplam vergi içerisinde gelir vergisi oranının büyümesi ve ortalama okula devam etme süresinin büyümesi olarak yer almaktadır. Veriler, Türkiye'nin 1990-2018 yılları arasını kapsayacak şekilde alınmıştır. Veriler ile yıllık olarak çalışılmıştır. Aynı zamanda gelir üzerinden alınan vergiler, gelir vergisi ve kurumlar vergisi şeklinde iki değişken olarak ayrı ayrı model tekrar yazılarak da ekonomik büyümeye olan etkisine bakılmıştır. Yapılan analiz sonucunda Evievs paket programından oluşan sonuçlara göre gelir üzerinden alınan vergiler ile ekonomik büyüme arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ancak bu ilişkinin nedensellik analizi ile ekonomik büyümeden gelir vergisine doğru olduğu görülmüştür. Gelir vergisinin anlamlı olduğu, kurumlar vergisinin ise ekonomik büyüme ile ilişkisiz olduğu sonucu çıkmıştır.