'LEYLA İLE MECNUN' ADLI DİZİNİN ARAPÇA ALTYAZI ÇEVİRİSİNDE MİZAH AKTARIMI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MÜTERCİM TERCÜMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZLICAN ÇAĞALDOĞAN GÖKÇE
Danışman: Zeynep Arkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çeviri kavramı yüzyıllardır farklı alanlarda farklı amaçlarla kullanılan ve var olan bir kavramdır. Çevirinin temel ekseni kültürler arasında etkileşimin kurulmasında ilerlemektedir. Çeviri, eski çağdan günümüze medeniyetlerin kendilerini var etmelerinden misyonerliğe kadar çağın gerektirdiği çeşitli amaçlara hizmet etmektedir. Dünya üzerinde yaşanılan gelişmelere bağlı olarak içinde bulunulan yüzyılda toplumların birbirleriyle olan iletişim kanalları değişiklik göstermektedir. Bu değişikliklerle birlikte çeviribilim alanında farklı türlere duyulan ihtiyacın arttığı görülmektedir. Son yıllarda görsel-işitsel çeviriye duyulan ihtiyaç, bu alandaki çalışmaları sayıca artırmaktadır. Görsel-işitsel çevirinin sıklıkla tercih edilen altyazı yönteminin kendi alanı içerisinde çeşitli zamansal ve mekânsal sınırlılıkları bulunmaktadır. Çeviri sürecinin zorluğu ile türden kaynaklı sınırlılıklar göz önüne alındığında sürecin zorluğunun katlandığı görülmektedir. Özellikle görsel-işitsel ürünlerde yaygın bir yere sahip olan mizah kavramının, çeviri sürecinde ele alınması oldukça karışık bir hâle gelmektedir. Bununla birlikte bu sürecin sistematik bir şekilde yürütülmesi için bazı yöntemlerin belirlendiği görülmektedir. Bu yöntemler doğrultusunda bu çalışmada Jorge Díaz-Cintas ve Aline Remael'in ortaya koyduğu altyazı çeviri stratejileri kapsamında, kaynak dil Türkçeden erek dil Arapçaya yapılan çeviriler betimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında Martínez-Sierra'nın mizah sınıflandırmalarından toplumsal ve kurumsal unsurlar, toplumsal mizah anlayışına yönelik unsurlar ile dilsel ve görsel unsurların öne çıktığı, çeviri açısından ise öykünme stratejisinin altyazı çevirisinde daha sık kullanıldığı tespit edilmiştir.