Taşınmaz rayiç değerleri ile güncel değerleri arasındaki farktan doğan vergi kaybının hesaplanması: Keçiören ilçesi uygulaması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TAŞINMAZ GELİŞTİRME, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA İŞERİ
Danışman: Ender Güler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gayrimenkul, birçok nedenden dolayı Türk hane halkı için önde gelen ve geleneksel yatırımlardan biridir. Demografi, kentsel alanlara göç, kentleşme, sanayileşme ve yenilenme, güçlü iç gayrimenkul talebinin ana bileşenleridir. Türkiye'de gayrimenkul piyasası 1980'li yıllardan itibaren gelişim içerisindedir. 2001 krizinin ardından gayrimenkul piyasalarına doğru yabancı yatırımcıların, doğrudan yatırımlarını artırdığı ve bu durumun 2008 mali krizine kadar devam ettiği görülmektedir. Kriz döneminde kısa süreli duraksama olsa da daha sonraki yıllarda gayrimenkul piyasasının, ülke ekonomisi açısından önemi büyüktür. Yükselen konut fiyatları, artan konut ihtiyacı, gayrimenkul piyasasının hacminin artmasına neden olmuş ve gayrimenkul yatırım aracı olarak ilk sırada yer almıştır. Türkiye'de konut piyasasına yönelik bu akımın, iç göç, yatırım, nüfus vb. gibi sosyoekonomik etkileri bulunmaktadır. Bu etkiler sonucunda artan konut fiyatlarının, satışından doğan vergilendirmelerinde ise, yeni problemler ile karşılaşılmıştır. Konut fiyatlarına ilişkin rayiç değerler ile piyasa değerleri arasındaki farklılıklar, devlet açısından vergi kayıplarının oluşmasına neden olmuştur. Bu durumun oluşması, bu araştırmanın motivasyon kaynağını oluşturmaktadır. Rayiç değerler ile piyasa değerleri arasında oluşan farklılıklardan doğan vergi kayıplarının Ankara ili Keçiören ilçesi özelinde incelendiği bu çalışma Kasım 2022-Ocak 2023 dönemini kapsamaktadır. Araştırmada Keçiören ilçesi sınırları içerisinde bulunan 51 mahalledeki konut satışları incelenmiştir. Konut satışlarına ilişkin rayiç değerler ve piyasa değerlerinin elde edilmesinden sonra, her iki değer arasında oluşan vergi kayıpları hesaplanmıştır. Araştırmada her mahalle için iki örnek alınmış ve bu örneklem üzerinden analiz işlemi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, konut başına ortalama 34 bin TL vergi kaybının yaşandığı yönündedir. Ayrıca, örneklem için hesaplama yapıldığında, toplamda 1,5 ila 1,6 milyon TL arasında bir vergi kaybından söz edilmektedir. Keçiören ilçesinde 2022 verilerine göre 19508 konut satışının yapıldığı düşünüldüğünde, ortalama olarak 663,3 milyon TL'lik bir vergi kaybının olduğu dile getirilebilir.