Bileşik dokumalarda tansiyon farklılıkları ile elde edilen rölyef etkiler ve tasarım boyutu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TEKSTİL TASARIMI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE GÜNDOĞDU

Danışman: FATMA NUR BAŞARAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dokuma kumaşlar çözgü ve atkı ipliklerinin kesişmeleriyle elde edilmektedir. Bu kesişmeler iplik sistemleri arttırılan ve basit yapılı dokuma örgüleri üzerine geliştirilen bileşik yapılarda kuvvetlendirme, sağlamlaştırma, ağırlaştırma, farklı doku ve yüzey etkileri meydana getirdiği gibi bazı özel uygulamalarla hacim/rölyef etkiler de sağlamaktadır. Bu araştırmanın genel amacı; bileşik yapılı dokuma teknikleri arasında tansiyon farklılıkları ile elde edilen pile ve pike dokumaları teknik çizimleri ile açıklamak, motif, renk, doku ve estetik açıdan yeni deneme çalışmaları ile farklı yüzey görünümleri elde etmek ve uygulamalı çalışmalar sonucunda rölyef yapıları etkileyen faktörlere yönelik teknik bilgileri belgelemektir. Belirlenen temalar doğrultusunda gerçekleştirilen deneysel çalışmalarda rölyef etkiyi arttırmak amacıyla fantezi iplikler de kullanılmıştır. Pile ve pike teknikleri ile deneysel dokuma uygulamaları için güncel konular araştırılarak esin kaynakları seçilmiş, eskiz ve numune kumaş denemeleri sonucunda iki ayrı tema belirlenmiş ve bu temalar doğrultusunda 4'er adet (toplam 8) dokuma yüzeyi oluşturulmuştur. Pile dokuma tasarımı için "Nature Made" teması, pike dokuma tasarımları için "Human Made/Contaminant" teması belirlenmiştir. Pile ve pike dokuma tasarımlarının dokuma örgüsü, tahar ve armür planları Excel programında çalışılmıştır. Pile dokuma tasarımları oluşturulurken pile genişliklerinde farklı ölçüler kullanılmış ve kumaş yüzeyinde fantezi ipliklerle temaya uygun etkiler oluşturulmuştur. Pike dokuma tasarımları oluşturulurken motif ve iplik araştırmaları yapılarak hacimli pike yapıları incelenmiş ve 9 adet numune kumaş ön denemeleri yapılmış ve pike dokuma kumaşın özelliği olan dokulu, kabarık efekte en uygun motif ve iplikler belirlenerek pike dokuma kumaş tasarımları yapılmıştır. Araştırma sonucunda pile dokuma tasarımında dokuma örgü yapıları, iplik çeşitliliği ve pile genişliklerinin farklı olması durumunda kumaş yüzeyinde rölyef etkinin de değiştiği belirlenmiştir. Pike dokuma tasarımlarında ise dikey düz çizgilere sahip motiflerde aynı çözgü üzerinde bağlantı gerçekleştiğinden zemin iplikleri ile aynı renkte olmasına rağmen dolgu ipliğinin kumaş yüzeyinde göründüğü; diyagonal yönde kaymalar oluşturulduğunda ise tam bağlantıların elde edildiği, hacimli, dokulu ve daha tok bir yapı kazandırdığı belirlenmiştir. Pile ve pike dokuma kumaşların yüzeyindeki hacimli ve renkli yüzey görünümleri ceket ve kaban gibi dış giyim kıyafetlerine Adobe Photoshop ve Adobe Illustrator programında giydirilmiştir.