Translating voices, resisting silences: Feminist Postcolonial approaches to female identity construction in Zadie Smith's novels and their turkish translations


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MÜTERCİM TERCÜMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: FERİDE ÇOPRAŞIK

Danışman: Aslı Özlem Tarakcıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Edebiyat dünyası daha küresel hale geldikçe, postkolonyal metinlerin çevirisi güç dinamikleri, kimlik ve direniş hareketleri gibi temaları keşfetmek için önemli bir alan olarak ortaya çıkmaktadır. Feminist akademik söylemde, marjinlerde kalanların bakış açılarını vurgulamak, yaygın anlatılara meydan okumak ve farklı kültürel ve dilsel alanlarda cinsiyete ve ırka dayalı kimliklerin inşasını ve temsilini analiz etmek çok önemlidir. Bu çalışma, Zadie Smith'in İnci Gibi Dişler, NW Londra ve Dans Zamanı romanlarında ve Türkçe çevirilerinde madun kadın kimliğinin nasıl yeniden inşa edildiğini feminist postkolonyal teori, çeviribilim ve anlatı analizinin bütünleştirici yaklaşımlarını kullanarak karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışma, Rimmon-Kenan'ın (2005) dış görünüş ve çevre gibi dolaylı karakterizasyon unsurlarını, postkolonyal bağlamda romanlardaki ikinci nesil madun kadın karakterlerin temsilini analiz etmek için kullanmaktadır. Tez, İngilizce orijinali ile Türkçe çevirisini karşılaştırarak, Mona Baker'in (2006) eş değersizlik sorunlarının üstesinden gelmek için önerdiği stratejilerin erek metindeki bu karakter temsillerini çeviri sürecinde nasıl etkilediğini incelemektedir. Metodolojik bir yaklaşım olarak feminist eleştirel söylem analizini kullanan çalışma, bahsi geçen çevirilerin erek metinde sömürgecilik ve ataerkilliğin egemen anlatılarına direnç gösterip göstermediğini veya bunları yaygınlaştırıp yaygınlaştırmadığını araştırmaktadır. Çalışma bu çeviri tercihlerinin feminist postkolonyal kimliğin erek kültürde yeniden inşası üzerindeki etkisini de incelemektedir. Ayrıca bu çalışma, sömürgecilik sonrası feminist çevirinin, sömürgeci geçmişlerle tamamen şekillenmemiş ve ideolojik etkilerinden tamamen bağımsız olmayan bir ortamda nasıl işlediğini araştırmak için Türkiye'nin kültürlerin karışımı ve sömürgecilik tarihinin olmamasıyla karakterize edilen farklı durumunu da ışık tutmaktadır. Anahtar Kelimeler: feminist postkolonyal çeviri, madun, dolaylı karakterizasyon, direniş, Zadie Smith