Çevrim içi alışverişte tüketici tutum ve davranışlarını etkileyen etmenler: Türkiye'deki Somalili öğrenciler üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDIKARIM ABDULAHI FARAH

Danışman: NURETTİN PARILTI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı; Somalili öğrencilerin çevrim içi alışveriş tutum ve davranışlarını incelemek ve bazı tanımlayıcı özellikler açısından çevrim içi alışveriş tutum ve davranışlarında kimi farklılıkların olup olmadığını belirlemektir. Bu çalışmanın başka bir amacı, algılanan risk, algılanan kullanım kolaylığı ve algılanan faydanın tüketicinin çevrim içi alışverişe yönelik tutumuna etkisini araştırmaktır. Bu çalışma Türkiye'de yapılmıştır. Bu araştırmanın hedef kitlesi Türkiye'de yaşayan Somalili öğrencilerdir. Konu çevrim içi tüketicilerin davranışlarıyla ilgilendiği için çevrim içi anketler kullanıldı. 170 öğrenci ankete katıldı. Anket dört bölümden oluşmaktadır. Anket sorularında çoktan seçmeli sorular ile likert tipi sorulara yer verilmiştir. Birinci bölüm demografik özellikleri içeren sorulardan oluşmaktadır. İkinci bölüm internet kullanımı ve alışverişi ile ilgili çoktan seçmeli sorulardan oluşmaktadır. Üçüncü bölüm çevrim içi bir satın alma işlemi yaparken 5'li likert tipi ifadeler kullanarak verilen ögelerin önemini listelemektedir. Anketin dördüncü bölümünde internet alışverişinde algılanan kullanım kolaylığı, algılanan yararlık ve algılanan risk ile ilgili 5'li likert tipi ifadeli 12 soru yer almaktadır. Anketlerden elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 21,0 istatistik programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin tanımlayıcı özelliklerini belirlemede frekans, yüzde, istatistikler kullanılmıştır. Öğrencilerin tanımlayıcı özellikleri açısından çevrim içi tüketici tutum ve davranışlarının incelenmesinde t-testi, Anova testi ve Tukey testi kullanılmıştır. Algılanan kullanım kolaylığının, algılanan fayda ve algılanan riskin öğrencilerin çevrim içi alışverişe yönelik tutumları üzerindeki etkisini incelemesinde regresyon testi kullanıldı. Araştırma sonucunda algılanan fayda ve algılanan kullanım kolaylığının tüketicilerin çevrim içi alışverişe yönelik tutumunu olumlu etkilediği, algılanan riskin ise tüketicinin çevrim içi alışverişe yönelik tutumunu olumsuz etkilediği bulunmuştur. Bu çalışmada çevrim içi alışveriş tutum ve davranışlarının öğrencilerin cinsiyetlerine göre farklılık gösterdiği bulunmuştur. Araştırma, erkeklerin çevrim içi alışverişe karşı kadınlardan daha olumlu bir tutuma sahip olduğunu bulunmuştur. Ayrıca çevrim içi alışveriş tutum ve davranışlarının öğrencilerin yaşlarına göre farklılık gösterdiği görülmüştür Çalışma, 21-30 yaş grubundaki ve 31 yaş ve üzeri yaştaki öğrencilerin çevrim içi alışverişe karşı daha olumlu tutuma sahip olduğunu ortaya koydu. Çalışmada çevrim içi alışveriş tutum ve davranışlarının öğrencilerin eğitimine göre farklılık gösterdiği bulunmuştur. Yüksek lisans öğrencilerinin çevrim içi alışverişe karşı lise öğrencilerine göre daha olumlu bir tutuma sahip olduğu görülmüştür. Çalışmada ayrıca çevrim içi alışveriş tutum ve davranışlarının öğrencilerin gelirlerine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Yüksek gelirli öğrencilerin düşük gelirli öğrencilere göre çevrim içi alışverişe karşı daha olumlu bir tutuma sahip olduğu tespit edilmiştir.