Erken dönem uyum bozucu şemalar ile sosyal kaygı belirtileri arasındaki ilişkide aleksitimi ve benlik saygısının aracı rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA BALCI MARAŞLI
Danışman: Ece Bekaroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, erken dönem uyum bozucu şema alanları ile sosyal kaygı belirtileri arasındaki ilişkide aleksitimi ve benlik saygısının aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini 18-60 yaş aralığındaki 285 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara; Kişisel Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği-Kısa Form, Leibowitz Sosyal Kaygı Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın hipotezlerini test etmek ve araştırma sorusuna cevap bulmak amacıyla bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi, hiyerarşik regresyon analizi ve aracı değişken analizi yürütülmüstür. Yapılan korelasyon analizi sonucunda çalısmanın değişkenleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sosyal kaygı belirtilerinin yordayıcılarını cinsiyet değişkenini kontrol ederek incelemek amacıyla gerçekleştirilen hiyerarşik regresyon analizi sonucunda cinsiyetin sosyal kaygı belirtilerini anlamlı şekilde yordadığı ve erken dönem uyum bozucu şema alanlarının sosyal kaygı belirtilerini anlamlı şekilde yordadığı ampirik olarak tespit edilmistir. Araştırmadaki aracı değisken modellerini test etmek amacıyla yürütülen aracı değişken analizi sonucunda, erken dönem uyum bozucu şema alanlarından kopukluk, zedelenmiş otonomi, zedelenmiş sınırlar, diğeri yönelimlilik ve yüksek standartlar şema alanları ile sosyal kaygı belirtileri arasındaki ilişkide aleksitimi ve benlik saygısının aracı rolü anlamlı bulunmuştur. Araştırma bulguları alanyazın ışığında tartışılmış, gelecekte yapılacak araştırmalara yönelik öneriler ve mevcut çalışmanın sınırlılıkları sunulmuştur.