Kamu sektöründe dış kaynak kullanımına Türk Hava Yolları örneği üzerinden alternatif model arayışı: "Ortak kaynak kullanımı."
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, AMME İDARESİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH TURAN
Danışman: BELGİN AYDINTAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumu oluşturan bireylerin, mal ve hizmet sunumu talep ettiği kamu kurumları aynı zamanda kendi ihtiyaçları da olan büyük ölçekli yapılardır. Devlet tarafından, bu taleplerin karşılanması için tercih edilen yöntemler ve kamu faaliyeti ihtiyaçlarının tedarik biçimleri ise etkisi altında olunan kamu yönetimi anlayışına göre şekillenmektedir. Yeni Kamu İşletmeciliği anlayışının etkisi ile özel sektör piyasası dinamiklerinde başarılı bulunan Dış Kaynak Kullanımı yöntemi mevcut haliyle doğrudan alınarak, kendine özgü farklı koşulları bulunan kamu sektörüne önerilmiş ve kendisine kamusal faaliyetlerde geniş uygulama alanları bulmuştur. Özel sermaye odaklı kamu sektörü uygulamalarının artması, devletin kâr getirme potansiyeline sahip alanlardan çekilmesine ve bu alanları özel sermaye paydaşlarına bırakmasına neden olmaktadır. Oysa kamusal faaliyetlerde toplum çıkarlarına en az zarar verecek yöntemin seçilmesi arzu edilendir. Bu kapsamda THY A.O.'nun ikram hizmetleri ve uçak yakıtı ihtiyaçlarını klasik Dış Kaynak Kullanımı Yöntemi ile doğrudan dışarıdan temin etmek yerine, kendi ortağı olduğu şirketler üzerinden karşılaması tercihi incelemeye değer görülmüştür. İkram hizmetleri temini için Viyana merkezli Do&Co ortaklığında kurulan Turkish Do&Co ile uçak yakıtı temini için Opet ortaklığında kurulan THY Opet Havacılık Yakıtları Anonim Şirketleri kendilerinden önceki dönemlerle kıyaslanacak şekilde incelenmiştir. Bu doğrultuda THY A.O.'ya ait 2002-2018 yılları arasındaki tüm faaliyet raporları, finansal raporlar, yıllık raporlar taranmış ve her yıla özgü döviz kurları, enflasyon oranları, uçuş mesafeleri, Brent petrol ortalama varil fiyatları ile kazanılan başarılar dikkate alınarak bulunan yaklaşık değerlerler üzerinden karşılaştırma yapılmıştır. Elde edilen veriler, THY A.O.'ya ait örneklerde olduğu gibi uzun süreli ve büyük ölçekli ihtiyaçların temini için sözleşme temelli iş ortaklıklarının hem maliyetler üzerinde olumlu etki gösterdiği, hem de kalite ve süreç kontrolünde avantaj sağladığı yönündedir. Devletin kendisine ait uzun süreli ve büyük ölçekli ihtiyaçlarının temini için özel sektörü dışlamadan yeniden üretim rolünde var olacağı Ortak Kaynak Kullanımı modelinin inşası ve bu modelin kamu sektörüne entegre edilmesi tezin en önemli amacını oluşturmaktadır.