Birleşmiş Milletler Çeviri Uygulama ve Dokümanlarının Arapça Yazılı Çeviri Öğretiminde Kullanımının Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MÜTERCİM TERCÜMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENA SEVER
Danışman: Zeynep Arkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, Birleşmiş Milletler'in (BM) çok dilli çeviri uygulamalarını ve kurumsal belgelerini Arapça yazılı çeviri öğretimi açısından incelemektedir. BM'nin terminoloji yönetimi, stil kılavuzları, editoryal denetim süreçleri, eLUNa makine çevirisi ve çok dilli belge yapıları; hem kuramsal hem de uygulamalı düzeyde değerlendirilmiştir. Skopos kuramı, stratejik yetkinlik modeli (PACTE) ve söylem çözümlemesi çerçevesinde yapılan incelemeler, BM belgelerinin dil aktarımının ötesinde diplomatik temsil, resmi yazı dili, çok katmanlı metin çözümlemesi ve mesleki etik alanlarına da katkı sunduğunu göstermiştir. Karar metinleri, raporlar, başkanlık açıklamaları ve iletişim belgeleri; içerik, yapı ve söylem stratejileri açısından analiz edilerek Arapça yazılı çeviri öğretimine yönelik özgün etkinlikler ve terminolojik çalışmalar geliştirilmiştir. Fiil temelli söylem yapıları, bağlaç ve zarf kullanımları ile teknik ve diplomatik terminolojiye odaklanan çözümlemeler, öğrencilerin kurumsal söylem farkındalıklarını artırmıştır. UNTERM, MemoQ ve SDL Trados gibi dijital araçların kullanımı, çeviri sürecine teknolojik yetkinlik boyutu kazandırmıştır. Bulgular, BM belgelerinin yalnızca destekleyici materyal değil; uygulamalı ders veya çok disiplinli bir lisans programı temeli olarak kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, Türkiye'deki çeviri programlarına "BM Belgeleriyle Arapça Yazılı Çeviri" temalı derslerin eklenmesi; öğrencilerin teknik çeviri, diplomatik üslup, bağlamsal analiz, etik karar alma ve kültürlerarası temsil becerilerini geliştirecektir. Sonuç olarak, BM'nin çok dilli kurumsal yapısı içinde biçimlenen çeviri politikaları, dokümantasyon sistemleri ve terminolojik yaklaşımlarının Arapça yazılı çeviri öğretiminde yüksek derecede işlevsel ve uygulanabilir olduğu kanıtlanmıştır.