Tahsil cirosu ve tâbi olduğu hukuki rejim

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ÖZEL HUKUK (TİCARET HUKUKU) ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİL DOĞAN KÜÇÜKAYDIN

Danışman: KÜRŞAT GÖKTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kıymetli evrak öyle senetlerdir ki, bunların içerdikleri hak, senetten ayrı olarak ileri sürülemediği gibi başkalarına da devredilemez (TTK m. 645/1). Emre yazılı kıymetli evrak üzerinde mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak tesis edilmesi veya senette bulunan hakkın tahsilinin sağlanması ancak ciro ve senet zilyetliğinin geçirilmesi yolu ile mümkündür (TTK m. 646/1, 647/1). 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu yapılış amacını esas alarak üç çeşit ciroyu hüküm altına almıştır. Bunlar; temlik cirosu, tahsil cirosu ve rehin cirosudur. Ciro, "bedeli tahsil içindir", "vekâleten" veya bedelin başkası adına kabul edileceğini belirten bir şerhi ya da sadece vekil etmeyi ifade eden bir kaydı içerirse, hamil, poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir; fakat o poliçeyi ancak tahsil cirosu ile tekrar ciro edebilir (TTK m. 688/1). Bu kapsamda senedi tahsil cirosu ile iktisap eden hamil, senet bedelini borçlusundan tahsil ederek aralarındaki anlaşma doğrultusunda cirantasına teslim etmektedir. Senet dolayısıyla sorumluluk altına giren kişiler, ancak cirantaya karşı sahip olduğu def'ileri hamile karşı ilerisi sürebilir (TTK m. 688/2). Tahsil cirosunun içerdiği yetki, bu yetkiyi verenin ölümü ile sona ermeyeceği gibi, onun medenî hakları kullanma ehliyetini kaybetmesiyle de ortadan kalkmaz (TTK m. 688/3).